Trabzon'da "Denizcilik Anadolu Meslek Lisesi" açıldı

Merkez Endüstri Meslek Lisesi ve Of H.M.B. Ulusoy End. Mes. Lisesi bünyesinde "Trabzon Denizcilik Anadolu Meslek Lisesi" halkımıza hizmet verecektir. Denizcilik Anadolu Meslek Lisesinde "Denizcilik Alanı" açılmış olup, bu alan bünyesinde de "Makine Zabitliği Dalı"nda eğitim yapılacaktır. Bu alan 2008-2009 eğitim-öğretim yılında öğrenci alacaktır.

Denizcilik, insanlık tarihinin her döneminde var olmuş önemli mesleklerden biridir. Ülkemizde 1700’lü yıllardan beri denizcilik faaliyetleri yürütülmektedir. Bu alandaki ilk eğitim kurumu 1773 yılında kurulmuştur. Bu okulda kaptan ve tersane mimarı yetiştirilmek üzere iki ayrı bölüm açılmıştır. Denize kıyısı olan, ekonomik açıdan gelişmiş ülkelerde denizcilik alanına ciddî yatırımlar yapılmakta ve bu alanda geniş istihdam olanakları yaratılmaktadır. Dünyada ithalat ve ihracat taşımacılığının yüzde doksanından fazlası deniz yoluyla gerçekleştirilmektedir. Türkiye konumu nedeniyle, deniz ticaret filosundaki gemilerinin yük ve yolcu taşıma sığasını (kapasite) artırmak, donanım niteliğini iyileştirmek zorundadır. Denizcilik sektörü; ülkemizin coğrafî ve stratejik konumu göz önüne alındığında, bulunması gereken konuma henüz ulaşamamıştır. Denizciliğin en önemli unsuru nitelikli gemi adamıdır. Bu alanda, işverenle yaptığı bir iş anlaşması doğrultusunda gemilerde çalışan gemi kaptanı, zabitler, yardımcı zabitler, tayfalar ve yardımcı hizmet personeline denizci ya da gemi adamı denmektedir. Denizlerde çalışan nitelikli gemi adamlarının artması, Türk denizciliğinin dünyadaki yerini ve önemini artıracaktır. Meslekî bilgilerin yanında gemi adamının birden çok yabancı dil bilmesi, başarıyı da beraberinde getirecektir. Yabancı dil bilen, kendini geliştirmiş bir gemi adamı dünyanın her yerinde iş bulma imkânına sahiptir. Gemiler başında kaptan bulunan, güverte ve makine bölümlerinden oluşmaktadır. Güverte bölümünün başında amir olarak birinci zabit, makine bölümünün başında amir olarak baş mühendis ve baş makinist vardır. Gemide telsiz elektronik zabiti varsa, doğrudan kaptana bağlı olarak çalışır. Gemi adamları, dünya sularında Türk ve yabancı ticaret gemilerinde;

• Kaptan, güverte zabiti gemi elektroniği zabiti haberleşme zabiti ve makine zabiti,

• Yat ve balıkçı gemisi kaptanı,

• Geminin yönetim ve yönlendirilmesi ile bağlantılı kara görevlerinde meslek elemanı olarak çalışabilir.

Ayrıca, kıyıdaki bakım servislerinde ‘teknik yetkili’ pozisyonunda iş bulabilir. Meslekî eğitimini başarılı biçimde tamamlamış kişiler yeterlik sınavına girmeye hak kazanır. Bu sınavda başarılı olanlar ise yönetimin belirlediği kurallar içinde göreve başlar ve mesleklerinde yükselir.

Gemi adamı olmak isteyenler;

• T.C. vatandaşı olmak (Kıbrıs ve Türk Cumhuriyetleri vatandaşları ile ilgili özel durumlar vardır), • Gemi Adamı Yönetmeliği’nde belirtilen yeterlik dereceleri için yaş, öğrenim derecesi, eğitim ve hizmet süreleri ile ilgili şartları yerine getirmek,

• Sağlık durumunun “Gemi Adamları Sağlık Yönetmeliği”nde belirtilen şartlara uygun olduğunu, “Gemi Adamı Yönetmeliği”ne göre belgelemek, • “Gemi Adamı Yönetmeliği”nde belirtilen suçlardan ceza almamış olmak,

gibi yasal koşulları taşımak zorundadır.

Tanımı
Makine zabiti; Gemi Adamlarının Eğitim, Belgelendirme ve Vardiya Standartları Hakkında Uluslararası Sözleşmesi'nin STCW–78/95) AIII/1 kodlu eğitimini almış, olan 6 ay açık deniz stajını yapan ve idarenin yaptığı sınavda başarı gösteren, 750–3000 kw arasında gemilerde ana makine operasyon, gemi yardımcı makineleri operasyon, elektrik operasyonu, gemilerde bakım imalât ve gemi personel güvenliği işlemlerini kendi başına belli bir süre içersinde yürüten meslek elemanıdır.

Görevleri
Makine zabitlerinin görevleri;
• İş planı yapmak,
• Ana makine operasyonu yapmak,
• Gemi yardımcı makineleri operasyonu yapmak,
• Elektrik operasyonu yapmak,
• Gemilerde bakım ve imalât yapmak,
• Denizde kişisel canlı kalma ve güvenlik işlemlerini yapmaktır.

Bir makine zabiti eğer mesleğinde başarılı olmak istiyorsa,
meslekî gelişimine katkı sağlayacak etkinliklerde bulunmalıdır.

Meslek Elemanlarında Aranan Özellikler
Makine zabiti olmak isteyenlerin;
• İş ahlâkına sahip,
• Denizde yaşam koşullarına uyumlu,
• Gemiadamlarının Eğitim, Belgelendirme ve Vardiya Standartları Hakkında Uluslar Arası Sözleşmesi'nin (STCW–78/95) A-III/1 kodlu eğitimi almış,
• Meslekî yabancı dili çok iyi kullanabilir düzeyde,
• Göz ve ellerini eş güdümlü kullanabilme yeteneğine sahip,
• Temiz ve disiplinli,
• Çevreye karşı duyarlı olmaları gerekir.

Eğitim ve Kariyer İmkânları
Makine zabitliği ile ilgili lise eğitimi Anadolu denizcilik ile denizcilik ve su ürünleri Anadolu meslek liselerinde verilmektedir. Meslek liselerinin “gemi makineleri”  bölümlerinden mezun olanlar istedikleri takdirde gemi makineleri, endüstriyel kalıpçılık, hasat sonrası teknolojisi, makine, makine yağları ve yağlama teknolojisi, mekatronik, sondajcılık, tarım alet ve makineleri, metalürji malzeme,  otomotiv, oto boya karoseri doğrultma teknikerliği, metalografi ve malzeme muayenesi ön lisans programına sınavsız geçiş için başvurabilirler. Gereken koşullara sahip oldukları takdirde yerleştirilebilirler. Mezun olanların gemi makineleri bölümüne sınavsız geçiş hakları bulunmaktadır. Meslek yüksek okulunu başarıyla tamamlayan öğrenciler Dikey Geçiş Sınavı'na girebilir. Bu sınavda yeterli puanı alan öğrenciler gemi makine mühendisliği bölümüne devam edebilirler.

Anadolu meslek liselerinin gemi makineleri bölümünden mezun olanlar makine resmi ve konstrüksiyonu öğretmenliği, mekatronik öğretmenliği ile otomotiv öğretmenliği programlarına başvurdukları takdirde ek puan hakkı kazanır. Ek puan sayesinde diğer bölümlerden mezun olanlara göre yerleştirilme şansları yüksektir.

Makine zabiti yeterliği ile 2 yıl denizde makine zabitliği yaptıktan sonra sözleşmenin öngördüğü A-III/2 müfredat programı ile idarenin öngördüğü İngilizce eğitiminin idare tarafından uygunluğu onaylanan bir eğitim kurumunda tamamlamaya ve idarenin öngördüğü “ikinci makinist” sınavında başarılı olma şartlarını yerine getirenler, “ikinci makinist“ yeterliğini almaya hak kazanırlar.

İkinci makinist yeterliği ile 2 yıl denizde ikinci makinistlik yapmak, idarenin öngördüğü “baş makinist” sınavında başarılı olmak şartlarını yerine getirenler “baş makinist“ yeterliğini almaya hak kazanırlar.